NVIDIA hoãn thương vụ 100 tỷ USD với OpenAI: Dấu hiệu dịch chuyển trong chiến lược trí tuệ nhân tạo

Thứ Sáu (30/1) vừa qua, The Wall Street Journal (WSJ) đưa tin kế hoạch NVIDIA đầu tư lên tới 100 tỷ USD vào OpenAI đã bị đình lại, sau khi một số ý kiến nội bộ hãng chip bày tỏ nghi ngại về quy mô và cấu trúc thương vụ. Thông tin này nhanh chóng được củng cố, khi CEO NVIDIA Jensen Huang chia sẻ với báo chí rằng khoản đầu tư 100 tỷ USD “chưa bao giờ là một cam kết”. 

Thương vụ 100 tỷ USD và cú phanh bất ngờ

Thỏa thuận quy mô lớn này được hai công ty công bố vào tháng 9 năm ngoái tại trụ sở NVIDIA ở Santa Clara (California). Khi đó, hai bên thông báo đã ký một biên bản ghi nhớ (MOU), theo đó NVIDIA sẽ xây dựng tối thiểu 10 gigawatt năng lực tính toán cho OpenAI. Nvidia cũng đồng ý đầu tư tối đa 100 tỷ USD để giúp OpenAI chi trả cho hạ tầng này theo lộ trình tăng dần khi mỗi gigawatt được triển khai; đổi lại OpenAI sẽ thuê chip từ Nvidia.

Ở thời điểm công bố vào tháng 9 cùng Altman và Chủ tịch OpenAI Greg Brockman, Jensen Huang gọi đây là “dự án tính toán lớn nhất lịch sử”, giúp cổ phiếu NVIDIA tăng gần 4% và đẩy vốn hóa tiến sát 4,5 nghìn tỷ USD. Tờ báo WSJ thậm chí cho biết NVIDIA còn cân nhắc việc bảo lãnh một phần các khoản vay để OpenAI xây dựng trung tâm dữ liệu.

Tuy nhiên, tiến độ đàm phán không vượt qua giai đoạn đầu. OpenAI từng kỳ vọng hoàn tất thỏa thuận trong vài tuần, nhưng thực tế cho thấy thương vụ đang được đặt lại kỳ vọng.

Khi kỳ vọng bị hạ nhiệt: NVIDIA đang tính lại bài toán rủi ro

OpenAI từng kỳ vọng đàm phán sẽ hoàn tất trong vài tuần, nhưng đến nay các cuộc trao đổi vẫn chưa vượt qua giai đoạn đầu. CEO Jensen Huang được cho là đã giảm kỳ vọng về khả năng hoàn tất toàn bộ thương vụ, bày tỏ sự lo ngại về áp lực cạnh tranh từ các đối thủ như Google và Anthropic đồng thời nhấn mạnh thỏa thuận ban đầu chưa bao giờ là cam kết cuối cùng. Điều này cho thấy mối quan hệ không đổ vỡ, nhưng đang được thiết lập lại theo hướng thận trọng hơn.

Ở góc nhìn thị trường, động thái hạ nhiệt kỳ vọng 100 tỷ USD được xem như thông điệp NVIDIA muốn nhấn mạnh: hãng không muốn bị nhìn nhận là phụ thuộc quá mức vào OpenAI. Giới phân tích cho rằng NVIDIA không muốn “trả thuế định giá OpenAI” ám chỉ việc các công ty bị thị trường trừng phạt nếu doanh thu tương lai bị đánh giá là gắn chặt vào một khách hàng duy nhất. Đây từng là yếu tố khiến Microsoft có phiên giảm mạnh, và cũng là lý do thị trường nhiều lần nhắc tới rủi ro tín dụng (CDS) của Oracle.

Thay vì theo đuổi cấu trúc 100 tỷ USD gắn với kế hoạch xây dựng hạ tầng dài hạn, NVIDIA dường như nghiêng về phương án rót vốn cổ phần trực tiếp. OpenAI hiện đang huy động tới 100 tỷ USD vốn chủ sở hữu mới, với Amazon và SoftBank nằm trong nhóm đang đàm phán. Phát biểu tại Đài Bắc, Jensen Huang cho biết NVIDIA chắc chắn sẽ tham gia vòng gọi vốn và đây “có lẽ là khoản đầu tư lớn nhất mà chúng tôi từng thực hiện”, nhưng cũng khẳng định sẽ “không có chuyện như 100 tỷ USD”.

Về phía OpenAI, thương hiệu khẳng định hợp tác vẫn tiếp diễn: “Các đội ngũ của chúng tôi đang tích cực làm việc để hoàn thiện chi tiết quan hệ đối tác. Công nghệ NVIDIA đã là nền tảng cho các đột phá của chúng tôi từ đầu, đang vận hành hệ thống hiện tại và sẽ tiếp tục đóng vai trò trung tâm khi chúng tôi mở rộng quy mô tiếp theo”. 

Cuộc đua AI nóng lên: Google và Anthropic gia tăng áp lực

Áp lực cạnh tranh là một yếu tố quan trọng khiến Nvidia thận trọng hơn. Thành công của Gemini (Google) được cho là làm chậm đà tăng trưởng của ChatGPT, buộc OpenAI phải tuyên bố “code red”. Trong khi đó, Anthropic đang gây sức ép với Claude Code, nhận được hậu thuẫn mạnh mẽ từ Amazon và Google.

Đáng chú ý, NVIDIA cũng đã cam kết đầu tư tới 10 tỷ USD vào Anthropic. Song song đó, các đối thủ đang phát triển hạ tầng chip riêng như Trainium (AWS) và TPU (Google), những mối đe dọa trực tiếp với GPU vốn là “con gà đẻ trứng vàng” của NVIDIA. Trong hồ sơ tháng 11, NVIDIA đã lưu ý không có đảm bảo về một thỏa thuận ràng buộc với OpenAI. Tại hội nghị UBS sau đó, CFO Colette Kress cũng xác nhận chưa có thoả thuận chính thức.

Tham vọng 1,4 nghìn tỷ USD và bài toán IPO của OpenAI

Sau chuỗi thỏa thuận với các công ty chip và cloud, nhà đầu tư bắt đầu lo ngại khả năng OpenAI “gánh” chi phí. Với OpenAI, việc kế hoạch bị đình lại là một trở ngại trong bối cảnh công ty hướng tới khả năng IPO vào cuối năm 2026. Sam Altman từng nói các cam kết dài hạn của OpenAI lên tới 1,4 nghìn tỷ USD, cao hơn nhiều so với mức doanh thu hiện tại, hơn 100 lần doanh thu mà công ty đang trên đà tạo ra năm trước, cho thấy bài toán “tham vọng và thực tế vốn” đang trở thành phép thử của thị trường AI. 

Dù vậy, Huang được cho là vẫn coi việc hỗ trợ tài chính cho OpenAI là quan trọng vì OpenAI là một trong những khách hàng lớn của NVIDIA. Nếu OpenAI tụt lại, doanh số NVIDIA có thể bị ảnh hưởng đáng kể, đặc biệt khi các đối thủ đang dựa nhiều vào chip Trainium (AWS) và TPU (Google).

Sự kiện này vì thế không đơn thuần là một thương vụ bị đình lại, mà phản ánh giai đoạn chuyển mình của thị trường AI: từ những lời hứa khổng lồ sang kỷ luật vốn chặt chẽ hơn, từ tham vọng mở rộng bằng mọi giá sang tính toán lại cấu trúc quyền lực trong hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo toàn cầu.